ابلاغ غدیر

سوره مائده ، آيه دستور توقف در آن مكان صادر شد. همه مردم ايستادند. وقت ظهر هوا، بشدت گرم بود. پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلّم) نماز ظهر را با جماعت خواند سپس در حالي كه مردم دور او را گرفته بودند، بر روي نقطه بلندي كه از جهاز شتران برپا شد، قرار گرفت و با صداي رسا خطبه خواند و سپس فرمود: «مردم نزديك است من دعوت حق را لبيك گويم و از ميان شما بروم من مسؤولم و شما هم مسؤوليد». سپس مطالبي گرانبها بيان كرد و فرمود: «من دو چيز نفيس در ميان شما به امانت گذاردم، يكي كتاب خدا و ديگري عترت و اهل بيت من، اين دو هرگز از هم جدا نشوند. مردم بر قرآن و عترت من پيشي نگيريد و در عمل به آنها كوتاهي نورزيد كه هلاك مي‏شويد». در اين هنگام دست علي (عليه السّلام) را گرفت و او را بلند كرد و به همه مردم معرفي نمود، سپس فرمود: «سزاوارتر بر مؤمنان از خود آنان كيست؟ همگي گفتند: خدا و پيامبر او داناترند». پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلّم) فرمود: «خدا، مولاي من و من، مولاي مؤمنانم و من بر آنها از خودشان اولي و سزاوارترم». بعد فرمود: «من كنت مولاه فهذا علي مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه و...» «اي مردم هركس من مولاي اويم، علي مولاي اوست، خداوندا كساني را كه علي را دوست دارند، دوست بدار و كساني كه او را دشمن دارند، دشمن دار و...» سپس فرشته وحي نازل شد و آيه «اليوم اكملت لكم دينكم...» را نازل فرمود و آن روز در تاريخ اسلام جاودانه و حماسه‏ساز شد. آري غدير، روز حماسه جاويد، روز ولايت، روز امامت، روز وصايت، روز اخوت، روز رشادت و شجاعت و شهامت و حفاظت و رضايت و صراحت شناخته شد. روز نعمت، روز شكرگزاري ، روز پيام رساني، روز تبريك و تهنيت، روز سرور و شادي و هديه فرستادن، روز عهد و پيمان و تجديد ميثاق، روز تكميل دين و بيان حق، روز راندن شيطان، روز معرفي راه و رهبر، روز آزمون، روز ياس دشمن و اميدواري دوست و خلاصه روز اسلام و قرآن و عترت، روزي كه پيروان واقعي مكتب حيات‏بخش اسلام آن را گرامي مي‏دارند و به همديگر تبريك مي‏گويند. از احاديث بر مي‏آيد كه ائمه: آن روز را جشن مي‏گرفتند و در آن روز مراسم ويژه‏اي داشتند، شبيه مراسمي كه ما ايرانيان امروز در عيد نوروز داريم. از فياض بن محمد طوسي نقل شده: روز غدير به حضور امام هشتم (عليه السّلام) رسيد. ديد گروهي از افراد ويژه در خدمت حضرت هستند كه امام آنان را براي افطار در خانه‏اش نگهداشت و به منزل آنان غذا و لباس و كفش و انگشتر و هداياي ديگر فرستاد و آن روز وضع او و اطرافيان او كاملا عوض شده بود و فضائل آن روز را براي آنان يادآوري مي‏كرد. (بحار الانوار، ۱۱۲:۹۷، ح ۸). در حديث ديگري است: روزي از روزهاي خلافت علي (عليه السّلام) جمعه و عيد غدير به يك روز افتاد. امام (عليه السّلام) خطبه مفصلي خواند و فرمود: «اين مجمع اكنون به پايان مي‏رسد و شما همگي به خانه‏هايتان بر مي‏گرديد، برويد خداي بر شما رحمت فرستد- و بر خانواده خود فراخ گيريد و به برادران خود نيكي كنيد. خداوند را بر اين نعمت كه شما را بخشيده است، سپاس گزاريد. متحد شويد تا خدا كمكتان كند. نيكويي كنيد تا خدا دوستيتان را پايدار كند. از نعمتهاي خداداد، يكديگر را هديه فرستيد. خداوند در اين روز چندين برابر ديگر عيدها پاداش دهد. اين گونه پاداش جز در اين روز (غدير) ديگر نخواهيد يافت. نيكويي‏كردن در اين روز مال را بسيار كند و عمر را زياد. مهرباني كردن باعث رحمت خدا شود و مهرباني او. در اين روز به برادران و خاندان از مال خدا داده ببخشيد، هر اندازه كه بتوانيد. همواره چهره خندان داريد. چون به يكديگر رسيديد ، شادماني كنيد، و خدا را بر نعمتهايش سپاس گوئيد. برويد و به آنان كه اميدشان به شماست، نيكي بسيار كنيد در خورد و خوراك ، خود و زيردستانتان يكسان باشيد. اين يكساني و مساوات را تا جايي كه توانايي داريد عملي سازيد، كه پاداش يك درهم در اين روز، صد هزار درهم است و بركت به دست خداست. روزه اين روز را نيز خداوند مستحب قرار داده است و در برابر آن پاداشي بس بزرگ نهاده. اگر كسي در اين روز، نياز برادران خود را برآورد- پيش از تمنا و درخواست- و با ميل و غبت خوبي كند، پاداش او چنان باشد كه اين روز را روزه داشته است و شب آن را با عبادت به بامداد رسانيده. و هركس در اين روز به روزه‏داري افطاري دهد، چنان است كه گويي دسته دسته مردم را افطاري داده است... همين كه به يكديگر رسيديد همراه سلام، مصافحه كنيد و نعمتي را كه در اين روز نصيبتان شده است به يكديگر تبريك گوييد. بايد اين سخنان را آن كه بود و شنيد به آن كه نبود و نشنيد، برساند. بايد توانگران به سراغ مستمندان روند و قدرتمندان به دنبال ضعيفان، پيامبر (صلي الله عليه و آله و سلّم) مرا به اين چيزها امر كرده است». (ترجمه اين روايت تا اينجا از استاد محمدرضا حكيمي است كه از حماسه غدير، ص ۷۱ گرفته شده است). بعد امام (عليه السّلام) خطبه جمعه را خواند و نماز جمعه را نماز عيدش قرار داد، بعد با فرزند و شيعيانش به منزل امام حسين (عليه السّلام) برگشت كه غذا آماده كرده بودند و آن شيعيان نيازمند و بي‏نياز با هداياي او به طرف خانواده خود برگشتند. (بحار الانوار ۱۱۷:۹۷). به اميد روزي كه همه مسلمانان بويژه مردم مسلمان ايران روز عيد غدير را بزرگترين عيد خود قرار داده و اين روزه آنطور كه بايسته و شايسته آن است، گرامي بدارند.

پيامبر(صلي الله عليه و آله و سلّم) و ولايت علي(عليه السّلام)‏